Τριάκοντα αργύρια ήταν η τιμή για την οποία ο Ιούδας ο Ισκαριώτης πρόδωσε τον Ιησού, σύμφωνα με το Ευαγγέλιο του Ματθαίου (26:15) στην Καινή Διαθήκη. Πριν από τον Μυστικό Δείπνο, ο Ιούδας πήγε στους αρχιερείς και συμφώνησε να παραδώσει τον Ιησού με αντάλλαγμα τριάντα ασημένια νομίσματα. Στη συνέχεια, μαστιζόμενος από τύψεις επέστρεψε τα χρήματα στους αρχιερείς, πριν τελικά κρεμαστεί και βρει το θάνατο.
14 Τότε πορευθεὶς εἷς τῶν δώδεκα, ὁ λεγόμενος Ἰούδας Ἰσκαριώτης, πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς 15 εἶπεν· Τί θέλετέ μοι δοῦναι κἀγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; οἱ δὲ ἔστησαν αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια. 16 καὶ ἀπὸ τότε ἐζήτει εὐκαιρίαν ἵνα αὐτὸν παραδῷ. (ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 26:14-16
Η λέξη που χρησιμοποιείται στο Κατά Ματθαίον ευαγγέλιο (αργύρια) σημαίνει απλά ασημένια νομίσματα και οι ιστορικοί και άλλοι ειδικοί διαφωνούν σχετικά με την ταυτότητα αυτών των νομισμάτων. Ο Donald Wiseman (Illustrations from Biblical Archaeology, London: Tyndale Press, 1958, σελ 87–89) έχει προτείνει δύο πιθανότητες για την ταυτότητα των νομισμάτων που χρησιμοποιήθηκαν για να πληρώσουν τον Ιούδα. Μπορεί να ήταν τετράδραχμα της Τύρου, που συνήθως αναφέρονται ως σέκελ της Τύρου ή μπορεί να ήταν στατήρες από την Αντιόχεια (οι οποίοι έφεραν την κεφαλή του Αυγούστου στον εμπροσθότυπό τους). Ακόμα θα μπορούσαν να είναι και τετράδραχμα των Πτολεμαίων.
| Τετράδραχμο ή σέκελ της Τύρου. Στον εμπροσθότυπο η δαφνωμένη κεφαλή του θεού Βάαλ ως Ηρακλή. Στον οπισθότυπο αετός με την επιγραφή ΤΥΡΟΥ ΙΕΡΑΣ ΚΑΙ ΑΣΥΛΟΥ. Πολιτικό Έτος 159 ή 33/34 μετά Χριστόν. Το κατά πάσα πιθανότητα νόμισμα των τριάκοντα αργυρίων του Ιούδα. |
Σήμερα έχει γίνει ευρύτατα αποδεκτό από τους ειδικούς ότι τα ασημένια νομίσματα ήταν σέκελ της Τύρου (τετράδραχμα). Κατασκευάζονταν στην Τύρο, από το 125/5 π. Χ. μέχρι το 65/66 μ. Χ. και κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας είχαν τον ασυνήθιστο ρόλο να γίνεται με αυτά η πληρωμή του ειδικού φόρου του Ναού στα Ιεροσόλυμα (βλ Ματθ. 17:24). Έφεραν στον εμπροσθότυπό τους, κατά εντολή των Ρωμαίων, ώστε να μην δίνεται η εντύπωση ότι οι Ρωμαίοι είχαν χορηγήσει αυτονομία στην Παλαιστίνη, την στεφανωμένη με φύλλα δάφνης κεφαλή του θεού Μελκάρτ ή Βάαλ, που ερμηνευόταν από τους Έλληνες ως Ηρακλής, αλλά χλευαστικά από τους Εβραίους ως Βεελζεβούλ. Παρόλα αυτά η πληρωμή του ειδικού φόρου του Ναού των Ιεροσολύμων γινόταν στο σέκελ της Τύρου, εξαιτίας της ανώτερης καθαρότητάς του σε ασήμι (94%) από το αντίστοιχο ρωμαϊκό νόμισμα (λιγότερο από 80%).
Έχει υποστηριχθεί ότι τριάντα σέκελ της Τύρου αντιπροσώπευαν 120 ημερομίσθια ενός ειδικευμένου τεχνίτη ή την αγορά ενός δούλου ή την αξία για να αγοράσεις ένα μικρό χωράφι (δες εδώ για συγκρίσεις τιμών). Θεωρείται όμως γενικά ότι αυτό το ποσό αντιπροσωπεύει μία μικρή χρηματική αξία.
| Ασημένιο αρχαιοελληνικό ροδιακό τετράδραχμο. Στον εμπροσθότυπο η κεφαλή του θεού Ήλιου με ακτίνες περιμετρικά. Στον οπισθότυπο ρόδο με πλώρη πλοίου στα αριστερά και άνθος δεξιά. Περίπου 229 - 205 π. Χ. Επιγραφή ΡΟΔΙΩΝ και ΑΜΕΙΝΙΑΣ. |
Κατά τον Μεσαίωνα ορισμένα θρησκευτικά καθολικά ιδρύματα και μοναχικά τάγματα εμφάνισαν αρχαία ελληνικά νομίσματα της Ρόδου, ως αυθεντικά δείγματα από τα τριάκοντα αργύρια. Οι εμπροσθότυποι αυτών των νομισμάτων παρουσιάζουν το κεφάλι του θεού 'Ήλιου, με ακτίνες να προεξέχουν γύρω από το πάνω μέρος του. Αυτές οι ακτίνες ερμηνεύθηκαν ως αναπαράσταση του ακάνθινου στέφανου. Η επιγραφή ΡΟΔΙΩΝ στον εμπροσθότυπο διαβάστηκε ως [Η]ΡΟΔΙΟΝ και ταυτίστηκε με τον Ηρώδη της Καινής Διαθήκης.
| Ασημένιο αρχαιοελληνικό ροδιακό τετράδραχμο. Περίπου 265-250 π. Χ. Επιγραφή ΑΡΙΣΤΟΡΙΟΣ. |
Τα αρχαία αυτά νομίσματα, που υποστηριζόταν ότι ήταν από τα τριάκοντα αργύρια, αντιμετωπίστηκαν ως λείψανα τον Μεσαίωνα, και πιστευόταν μάλιστα ότι βοηθούν σε δύσκολες περιπτώσεις τοκετού. Τα υποτιθέμενα ως αυθεντικά αυτά αργύρια της προδοσίας του Ιησού θεωρούνταν μέρος των οργάνων των Παθών του Κυρίου, όπως ο ακάνθινος στέφανος ή η λόγχη, και τιμόταν ανάλογα, ιδιαίτερα από τους Φραγκισκανούς μοναχούς. Μάλιστα η υποτιθέμενη πέτρα στην οποία τα νομίσματα αυτά καταμετρήθηκαν υποστηριζόταν ότι βρισκόταν στο παλάτι του Λατερανού στη Ρώμη.
Έχουν εντοπιστεί δεκαπέντε ως είκοσι τέτοιου είδους νομίσματα. Μερικά σώζονται ακόμα, άλλα έχουν χαθεί, εντούτοις όλα έχουν περιγραφεί με επαρκή ακρίβεια ώστε να γνωρίζουμε τι ακριβώς ήταν. Για μερικά μόνον έχουμε μια λειψή αναφορά, γνωρίζουμε όμως ότι κανένα από αυτά τα νομίσματα δεν ήταν σε κυκλοφορία στην Ιουδαία την εποχή του Χριστού.
Τα νομίσματα που εντοπίστηκαν και τιμόταν στη Μεσαιωνική Δύση ως μέρος από τα αυθεντικά τριάκοντα αργύρια της προδοσίας του Ιούδα βρίσκονταν, σύμφωνα με έρευνα του 1914: